Functioneel bewustzijn

Kiriyacitta

kiriyacitta

'Functioneel bewustzijn'; 'karmisch niet-operatief bewustzijn'; 'karmisch onafhankelijke functies'.

Kiriyacitta is gelijk aan kriyācitta. Het is een naam voor die staten van bewustzijn die noch karmisch heilzaam (kusala) noch karmisch onheilzaam (akusala) noch karmische gevolgen zijn (vipāka). Dat betekent dat ze onafhankelijk van kamma functioneren.

Zo worden al die wereldse mentale toestanden (citta's) genoemd in de arahat die vergezeld gaan van 2 of 3 heilzame wortels (afwezigheid van hebzucht alobha, afwezigheid van haat adosa, afwezigheid van begoocheling amoha), die in de arahat karmisch neutraal zijn. Ze komen overeen met de karmisch heilzame toestanden van een niet-arahat (zie Tabel I 1-8 en 73-89), evenals het wortelloze vreugde voortbrengende (hasituppāda) geestesbewustzijn element (manoviññāṇadhātu) van de arahat (Tabel I 72).

Verder vervult het geesteselement (manodhātu) de functie van aandacht schenken (āvajjana) naar het zintuigobject (Tabel I 70).

Het geestesbewustzijn element (manoviññāṇadhātu) vervult de functies van bepalen (votthapana) naar het mentale object (Tabel I 71).

Geesteselement (manodhātu) en geestesbewustzijn element (manoviññāṇadhātu) komen uiteraard in alle wezens voor.

Samen met het kamma resulterende bewustzijn (vipāka) behoort bovenstaande tot de groep van 'karmisch neutraal bewustzijn' (avyakata). Zie Tabel I, laatste kolom.

Extra aanbevelingen