De ānāpānasati oefening
Het in- en uitademen is een van de meest belangrijke oefeningen voor het bereiken van concentratie en de meditatieve verdiepingen (jhāna).
Ānāpānasati (de indachtigheid van in- en uitademen) is een belangrijke basis voor de satipaṭṭhāna training (de vier fundamenten van indachtigheid). Vaak wordt dan ook aangeraden om eerst met de ānāpānasati training te beginnen zoals in M118 getoond. Echter, die oefening (M118) kan voor beginners nog te moeilijk zijn. Ben je beginner, dan is het goed om eerst de beginselen van de sectie De basis van meditatie te raadplegen.
De 16 ānāpānasati oefenmethoden
In D22 — Mahā Satipaṭṭhāna Sutta — De grote toespraak over de vier fundamenten van indachtigheid en elders worden 4 oefenmethoden gegeven, die ook als basis kunnen dienen voor inzicht meditatie. M118 — Ānāpānasati Sutta — De indachtigheid van ademen en andere teksten hebben 16 oefenmethoden, die zich in 4 groepen van vier verdelen. De eerste drie groepen zijn van toepassing op zowel kalmte (samatha) als inzicht (vipassanā), terwijl de vierde groep alleen verwijst naar de beoefening van inzicht. De tweede en de derde groep vereisen het bereiken van de meditatieve verdiepingen (jhāna). Let op. Dit betekent niet dat je deze jhāna's eerst moet bereiken! Fixeer je hier nooit op. Oefen gewoon en je zult vanzelf op natuurlijke wijze vorderen.
In M118 vertelt de Boeddha hoe deze 16 oefeningen de 4 fundamenten van indachtigheid (satipaṭṭhāna) tot stand brengen en hoe deze 4 fundamenten van indachtigheid de 7 factoren van verlichting (sattasambojjhaṅgā) tot stand brengen en deze vervolgens weer de bevrijding van de geest (cetovimutti) en de bevrijding door wijsheid (paññāvimutti).
De 16 oefeningen zijn in onderstaande groepen met een korte tekst weergegeven. Hierdoor zijn ze middels de link makkelijk in M118 terug te vinden. In M118 bevat elk van de paragrafen 18-21, 4 oefeningen.
Groep 1 — Indachtigheid van ademen omtrent het lichaam
- Wanneer hij lang inademt.
- Wanneer hij kort uitademt.
- Het hele (adem)lichaam ervaren.
- Het (adem)lichaam kalmeren.
Deze oefeningen inclusief belangrijke eindnoten kun je terugvinden in M118.18.
Groep 2 — Indachtigheid van ademen omtrent gevoelens
- Vreugde ervaren.
- Geluk ervaren.
- De mentale formatie ervaren.
- De mentale formatie kalmeren.
Deze oefeningen inclusief belangrijke eindnoten kun je terugvinden in M118.19.
Groep 3 — Indachtigheid van ademen omtrent de geest
- De geest ervaren.
- De geest verblijden.
- De geest concentreren.
- De geest bevrijden.
Deze oefeningen inclusief belangrijke eindnoten kun je terugvinden in M118.20.
Groep 4 — Indachtigheid van ademen omtrent mentale objecten
- Vergankelijkheid beschouwen.
- Onthechting beschouwen.
- Uitblussing beschouwen.
- Opgeven beschouwen.
Deze oefeningen inclusief belangrijke eindnoten kun je terugvinden in M118.21.
Extra aanbevelingen
Zie ook de groep pagina Satipaṭṭhāna training.
Op groep pagina's zijn pagina's gebundeld omtrent een cruciaal onderwerp. Deze gebundelde pagina's noemen we sub pagina's. Ze werken gezamenlijk naar de betekenis en het doel van de groep pagina. In opbouwende en eenvoudige bewoording geven ze exact weer wat de Boeddha werkelijk heeft onderwezen.
Literatuur over ānāpānasati:
S 54.
PtsM Anapana Katha. Volledige uitleg van de oefening Vis 8, 145 en verder.
Voor een uitgebreide bloemlezing van canonieke en commentaarteksten: Mindfulness of Breathing, bhikkhu Ñanamoli (Kandy: BPS, 1964).
| RegID | 3O5KFlz30orP1VP |
|---|---|
| Bijgewerkt | 4 augustus 2026 14:12:08 |
| Auteur | Peter van Loosbroek — Ānanda |
| Locatie | www.sleuteltotinzicht.nl |
| Copyright | Zie a.u.b. copyright www.sleuteltotinzicht.nl/glb_copyright.htm |
| Overig | Geen |
