Mentale ontwikkeling

Bhavana

Monniken, ofschoon een monnik zich niet toelegt op de (meditatieve) ontwikkeling (van zijn geest (bhavana)), wensen kan: 'Dat mijn geest bevrijd mag raken van de bezoedelingen (asava's) door niet-hechten (anupādāya)!', dan wordt zijn geest niet bevrijd van de bezoedelingen door niet-hechten. Waarom is dat zo? 'Omdat hij zijn geest niet ontwikkeld heeft', dient men dan te zeggen. Niet ontwikkeld heeft in wat? In 1. de vier fundamenten van indachtigheid (satipatthana), 2. de vier juiste inspanningen (sammappadhana), 3. de vier wegen naar kracht (iddhi pada), 4. de vijf spirituele vermogens (indriya), 5. de vijf spirituele krachten (bala), 6. de zeven factoren van verlichting (bojjhanga) 7. en het achtvoudige pad (ariya atthangika magga)^[1].

Veronderstel monniken, dat er acht, tien of twaalf henneneieren zijn, maar de hen zit er niet lang genoeg op zodat ze niet lang genoeg verwarmd worden, niet genoeg kunnen ontwikkelen (om ze uit te laten komen).

Net zo vergaat het een monnik die zich niet toegelegd heeft op de meditatieve ontwikkeling van zijn geest. Ofschoon hij kan wensen dat zijn geest bevrijd mag worden van de bezoedelingen, toch zal hij op zulk een wijze niet bevrijd worden. Waarom is dat zo? Dat is omdat hij zijn geest niet ontwikkeld heeft. Niet ontwikkeld heeft in wat? In de vier fundamenten van indachtigheid, de vier juiste inspanningen, de vier wegen naar kracht, de vijf spirituele vermogens, de vijf spirituele krachten, de zeven factoren van verlichting en het achtvoudige pad.

Maar als een monnik zich toegelegd heeft op de meditatieve ontwikkeling van zijn geest, zelfs al zou hij niet wensen: 'Dat mijn geest bevrijd mag raken van de bezoedelingen door niet-hechten!', dan zal zijn geest toch bevrijd raken van de bezoedelingen. Waarom is dat zo? 'Omdat hij zijn geest ontwikkeld heeft', dient men dan te zeggen. Ontwikkeld in wat? In de vier fundamenten van indachtigheid, de vier juiste inspanningen, de vier wegen naar kracht, de vijf spirituele vermogens, de vijf spirituele krachten, de zeven factoren van verlichting en het achtvoudige pad.

Veronderstel monniken, dat er acht, tien of twaalf henneneieren zijn, en de hen heeft er lang genoeg op gezeten zodat ze lang genoeg verwarmd zijn en lang genoeg ontwikkeld zijn om uit te komen. Zelfs al zou die hen niet wensen: 'Oh, dat mijn kuikentjes met hun pootjes en snaveltje door de schaal van hun ei heen mogen breken en veilig tevoorschijn komen!', toch zullen de kuikentjes door de schaal heen breken en veilig tevoorschijn komen. Waarom is dat zo? Dat is omdat de eieren lang genoeg ontwikkeld zijn om uit te kunnen komen.

Veronderstel monniken, dat een timmerman een bijl heeft en haar handvat vertoont de vormen van zijn vingers en duim. Toch zal hij niet weten hoeveel het handvat vandaag, hoeveel het handvat gisteren, en hoeveel het handvat op andere tijden weggesleten is; maar hij zal gewoonweg weten, van wat er ingeslonken is, dat dat weggesleten is. Zo vergaat het een monnik die zich toegewijd heeft in het ontwikkelen van zijn geest; ofschoon hij er geen weet van heeft hoeveel van de bezoedelingen (van zijn geest) er vandaag weggesleten zijn, hoeveel gisteren en hoeveel op andere tijden; toch weet hij van wat er ingeslonken is, dat dat weggesleten is.

Of veronderstel monniken, een schip vaart over de oceaan, opgetuigd met touwen. En na zes maanden blootgesteld te zijn geweest aan het water, wordt het op het strand getrokken vanwege de winter. Dan zullen de touwen, die aangetast werden door de wind en de zon, wanneer zij week worden door de moessonregens, makkelijk kunnen inslinken en wegrotten. Zo vergaat het een monnik die zich toegewijd heeft aan het ontwikkelen van zijn geest: zijn banden (saññojana) zullen makkelijk verbreken en zullen uiteindelijk wegrotten.

Eindnoten

^[1] Dit zijn de bodhipakkhiya dhamma, de 37 'toebehoren voor verlichting', of 'benodigdheden voor verlichting'. Deze omvatten de gehele kern van boeddhistische Leer.