Samyutta Nikaya

Zal de Leer verkondigd worden? In deze toespraak verzoekt Brahma Sahampati de Boeddha de Leer te verkondigen als hij merkt dat de Gezegende daar in eerste instantie van af wil zien.

Er zijn redenen genoeg om jezelf te bevrijden van lijden.

Bijna ieder wezen is een verwant van je geweest.

Bevrijding door de basis voor bewustzijn op te geven.

In deze toespraak zet de Boeddha de Leer van niet-zelf (anatta) uiteen. Hierin verklaart de Boeddha dat in geen enkele van de vijf aggregaten (materie; gevoelens; waarnemingen; mentale factoren; bewustzijn) niet zoiets als een ziel of een zelf te vinden is. Een zeer beroemde uitspraak van de Meester is: N'etam mama; n'eso'ham asmi; na me so atta ('Dit is niet van mij, dit ben ik niet, dit is niet mijn zelf.') Net zoals bij de eerste toespraak predikte de Boeddha deze toespraak tot de eerste vijf monniken, maar deze keer verwierven zij allemaal Arahatschap (Arahatta). De Anatta Lakkhana Sutta is de tweede toespraak die de Boeddha predikte.

Alles wordt weggerukt.

Hechten aan de vijf aggregaten.

Een aantal maanden na zijn verlichting, hield de Boeddha deze toespraak voor een publiek van 1000 vuur-aanbiddende asceten. In zijn karakteristieke briljante manier van onderwijzen, gebruikt de Boeddha een metafoor dat snel in de geest van het publiek drong. In dit geval betreft het de metafoor van vuur. Door het horen van deze toespraak verwierven alle toehoorders volledige verlichting oftewel Arahatschap (Arahatta).

De monnik leeft met zijn zintuigen bewaakt zoals een schildpad zijn ledematen beschermt die hij in zijn schild heeft teruggetrokken.

In deze toespraak geeft Ananda te kennen dat vriendschap met edele mensen zo belangrijk is, dat dat zelfs de helft van het heilige leven is. De Boeddha erkend de belangrijkheid van vriendschap, maar stelt dat vriendschap met edele mensen zelfs het hele heilige leven is.

Het zuivere gebied en het juiste territorium.

In deze toespraak zet de Boeddha voor de eerste keer het Wiel der Wet in beweging. Voor de eerste keer verkondigd hij de Vier Edele Waarheden (cattari ariya sacca). De prediking vond plaats te Sarnath (Isipatana) op volle maan in de maand juli (asalha), twee maanden na zijn verlichting. De aanwezige monniken waren Bhaddiya, Mahanama, Vappa, Kondañña en Assaji. De Eerwaarde Kondañña verwerft hier de eerste graad van heiligheid (sotapatti), de in de stroom getredene. Deze beroemde toespraak was de eerste van een reeks van zeer veel toespraken die de Meester in de 45 jaren die volgden nog zou prediken.

In deze toespraak vergelijkt de Boeddha de hoeveelheid bladeren in zijn hand met de hoeveelheid bladeren in het Simsapa woud. Ter vergelijking zegt hij, dat hij door directe kennis zoveel gezien heeft als de hoeveelheid bladeren in het woud, maar zo weinig gepredikt heeft als de hoeveelheid bladeren in zijn hand. Als reden geeft hij aan dat niet alle kennis die hij heeft tot het doel leidt, maar wel wat hij gepredikt heeft.