Anguttara Nikaya

De onontwikkelde en de ontwikkelde geest.

Geef het kwade op en ontwikkel het goede!

Bespiegeling en ontwikkeling.

Ouderdom, ziekte en dood.

In deze toespraak verwerpt de Boeddha drie soorten van leerstellingen omdat deze leiden tot inactiviteit. Deze leerstellingen impliceren namelijk dat de eigen verantwoordelijkheid van daden niet bij de persoon zelf ligt. Als iemand die mening is toegedaan, 'dan', zegt hij, 'is iemand verward en onbeschermd.' Zonder het juiste begrip (dat daden gevolgen hebben) en zonder het besef van de eigen verantwoordelijkheid, begaat iemand slechte daden; zulk iemand zal zich niet inspannen om het verkeerde te laten en het goede te ontwikkelen. Dat is waarom dergelijke leerstellingen tot inactiviteit leiden en dat is waarom mensen dan onbeschermd zijn. Tevens onderwijzen dergelijke leerstellingen niet de wet van het voorwaardelijk ontstaan van dingen en kunnen dan ook geen oplossing voor het lijden bieden. Vandaar dat de Boeddha zulke leerstellingen verwerpt.

Vervolgens geeft hij aan dat de Dhamma die hij onderwijst, niet louter een onweerlegbaar dogmatisch geheel is, maar dat zijn Dhamma ook een praktisch pad bevat om aan al het lijden een einde te maken. Tevens is hier te zien dat de Boeddha dezelfde Vier Edele Waarheden weer op een andere manier uitlegt dan bijvoorbeeld in D22.

De Boeddha hield nooit iets terug, en hij wilde nooit van zijn leerlingen een blindelings en onderdanig geloof in hem of zijn Leer afdwingen. Hij stond erop dat z'n leerlingen een scherpzinnig onderzoek instelden en intelligente navraag deden. Hij was een heel open leraar. In een duidelijke bewoording moedigde hij tot kritisch onderzoek aan toen hij de vragende Kalama's aansprak in de beroemde Kalama Sutta. Aan deze toespraak wordt dan ook wel de titel 'De Boeddha verleent het voorrecht tot vrij onderzoek' toebedeeld.

Perfecte verlichting.

Duidelijk met wijsheid gezien.

De mogelijkheid van ontsnappen.

Hier legt de Boeddha uit dat de ware aard van fenomenen onomstotelijk vast staat en dat dat niet bepaald wordt door het feit of er nu wel of geen Perfecten in de wereld worden geboren. Wel is het zo, dat alleen Boeddha's de ware aard van fenomenen onderwijzen. Andere religieuze leraren doen dat niet.

De inspanningen van het verwijderen en het ontwikkelen.

Vermijden, overwinnen, ontwikkelen en tot groei brengen.

Waarom de wijzen geprezen worden.

De gift van Suppavasa.

Hoe de vijf krachten kunnen worden herkend.

Een edele leerling bidt niet.

De juiste manier om de Dhamma te onderwijzen.

De vijf manieren om kwade gedachten te verwijderen.

De basiskwaliteiten van een goede lekenvolgeling.

Niet soms, maar zeer vaak de dood indachtig zijn.

Wanneer goede kwaliteiten ontwikkeld zijn, zijn er geen problemen tijdens de dood.

De zeldzaamheden in de wereld.

Niet arm zijn en niet tevergeefs hebben geleefd.

De gelijkenis van de hen, de handvat van de bijl en de touwen van het schip.

De stabiliteit van een edele discipel en de labiliteit van een wereldling.

Maha Pajapati Gotami, de peetmoeder van de Boeddha, vraagt aan de Boeddha of hij de Leer in het kort wil uitleggen.

De voorwaarden van voorspoed. Vaak denken mensen dat een boeddhist geen bezittingen mag hebben of dat hij zelfs in armoede moet leven. In deze toespraak lees je hoe de Boeddha hoogst persoonlijk het vermeerderen van rijkdom voor de lekenvolgeling juist aanmoedigt.

Stap voor stap naar het hoogste doel.

Door gezelschap met slechte mensen komt luisteren naar slecht advies.

De 11 zegeningen van liefdevolle vriendelijkheid.